Miejsce

W stanie wojennym stanęła tu siedziba państwowego molocha, duma rozpadającej się gospodarki socjalistycznej, POLTEGOR, najwyższy budynek w mieście. Ten pomnik ambicji peerelu w latach 90. stał się tyglem kapitalistycznej rewolucji. Mieściła się tu pierwsza agencja modelek, pierwsza niepaństwowa telewizja, prywatna rozgłośnia radiowa, agencje reklamowe i słynna restauracja z widokiem na miasto. Fasadę POLTEGORU  budowały żółte prostokątne okna. Był punktem orientacyjnym nie tylko dla podróżnych odwiedzających miasto, ale także dla mieszkańców czy taksówkarzy. Zawsze coś było po prawej od POLTEGORU albo po lewej od POLTEGORU. Można było się spotkać na przystanku tramwajowym pod POLTEGOREM, chodzić do liceum przy POLTEGORZE.

Budynek starzał się jednak błyskawicznie. Spektakularnie zburzono go po zaledwie 25 latach użytkowania, dokładnie 19 lat temu.

O powstającym w jego miejsce Sky Tower od początku krążyły legendy. Na dachu miało znajdować się lotnisko dla helikopterów, a ostatnie piętra miał wykupić arabski szejk. Podobno od czterdziestego piętra mieszkańcy mogą cieszyć się ciszą radiową: nie dobiega tam żaden dźwięk.

W tym roku OPOWIADANIA spróbują odkryć ten przerośnięty czakram przy Powstańców / Gwiaździstej na nowo. Będziemy czytać w miejscu, które znajduje się bezpośrednio ponad zburzonym POLTEGOREM i próbować dostrzec miasto z wysokości niebiańskiej wieży, z dystansu, z którego nasze przywileje, nasze codzienne doświadczenia wyglądają inaczej, inaczej znaczą. Przetestujcie tę perspektywę razem z nami.

Wydarzenia

Prezentacje festiwalowe odbędą się na 25. piętrze SKY TOWER. Obok autorów i autorek z Polski interepretacje swoich tekstów zaprezentują przedstawiciele Ukrainy, Słowacji, Danii i Niemiec. Scenografią czytań, debat i wystąpień performatywnych (autorskich czytań aktorskich) będzie wieczorna panorama Wrocławia. W programie festiwalu znajdą się także prezentacje filmowe z wprowadzeniem kuratorskim i dyskusją, podczas których zobaczymy (wprowadzeni w kontekst przez Igora Kierkosza) dwa krótkie filmy Wernera Herzoga o obsesji wysokości i przekraczaniu granic, a także legendarnego “King-Konga” z 1933 roku.

Pierwsza z festiwalowych debat, zatytułowana „Upadek z wysokiego L” i poprowadzona przez Jakuba Skurtysa – z udziałem tłumaczy literackich z języków duńskiego, niemieckiego i ukraińskiego – dotyczyć będzie problematyki wysokości stylu. Uczestnicy debaty zastanowią się wspólnie z publicznością nad rejestrami patosu i potoczności jako projekcjami społecznych ambicji prozy artystycznej, ale także nad tym, czy kategorie wzniosłości, piękna, patetycznego uniesienia, nieironicznego zachwytu nad językową maestrią mogą — być jeszcze kiedyś podstawą wiarygodnej i poważnej komunikacji z czytelnikami.

Debata druga — „Groza klasowa. King-Kong i inni” — spróbuje zderzyć perspektywę historyczną z pytaniami najbliższej współczesności. Porozmawiamy na przykład o tym, jak lęk zimnowojenny wpływał na pop-kulturę w latach osiemdziesiątych czy o tym, w jaki sposób agresja na Ukrainę i Palestynę wpływają obecnie na literaturę popularną i kino. Nasi rozmówcy i rozmówczynie, którzy zajmują się krytyką kultury, politologią i filozofią, spróbują nam pomóc zobaczyć w nowej perspektywnie radykalnie polityczne zjawisko, jakie nazywamy kulturą masową.

Czytania performatywne w tym roku wyreżyserują Zdenka Pszczołowska (“Wyższa konieczność” i Grzegorz Jaremko (“Jak czesałem panny młode”). Materiał literacki do pierwszego z nich, inspirowany legendą POLTEGORU i oddziaływaniem SKY TOWER, przygotują autorki i autorzy z Wrocławia. Libretto drugiego z czytań to natomiast pokłosie konkursu, na który w tym roku przysłano ponad czterysta opowiadań.

Sytuacja

Artyści przywożą na OPOWIADANIA swoje radykalne języki: style, rejestry, pomysły na to, czym (jeszcze) może być literatura. Co roku staramy się na różne sposoby eksperymetować z gatunkami i rodzajami literackimi. Intersują nas autorzy, autorki, dla których język nie jest medium przezroczystym, a praca twórcza odbywa się także na poziomie zdania.

W tym roku szczególnie ważne na festiwalu będą: krytyka kapitalizmu, kryzys akademii, tworzenie arbitralnych hierarchii, przemoc symboliczna. A przede wszystkim wyścig bez końca, zawsze w górę, pogoń za nagrodą, która nie przychodzi, przymus udziału w konkurencjach, których się wygrać nie da, a z których ciągle nie potrafimy zrezygnować.

Festiwal

Międzynarodowy Festiwal OPOWIADANIA to spektakularne święto krótkiej prozy. Polega na niebanalnej prezentacji form narracyjnych. Sprawdza oddziaływanie literatury w bezpośrednim kontakcie z odbiorcą. Uczestniczy w dyskusjach o przemianach kulturowych. Prowokuje do interakcji pomiędzy autorami a publicznością. Pozwala na konfrontację różnorodnych perspektyw językowych. Podejmuje także próby odtworzenia więzi między literaturą współczesną a tradycją opowieści ustnej. Centralnym nurtem OPOWIADAŃ są prezentacje inscenizowane w zmienionej scenograficznie i co roku innej lokalizacji.