Przepływy rzeczywistości | rozmowa

Rozmowy

Przepływy rzeczywistości | rozmowa


  • 8.10.2020, godz. 19:00
  • Muzeum Pana Tadeusza, kino Popiół i Diament
  • wejściówki do odbioru w kasach Muzeum Pana Tadeusza
  • Rozmowa będzie transmitowana na: facebook.com/opowiadanie/live/

Czy artysta powinien się angażować w życie społeczne i polityczne? Czym jest uczciwość w sztuce? Czy książka lub przedstawienie teatralne jest/może/powinno być wydarzeniem politycznym? Czy festiwal jest instytucją sztuki? Czy dziś w literaturze i teatrze w Polsce i Czechach, na Słowacji i Węgrzech funkcjonuje cenzura/autocenzura? Czy może dziś powinniśmy nauczyć się na nowo „sztuki czytania między wierszami” znanej z okresu komunizmu?

Wokół tych pytań będzie się toczyć rozmowa, w której udział wezmą:

Lenka Kuhar Daňhelová – czeska literatka i tłumaczka (m.in. z polskiego), organizatorka festiwalu literackiego Stranou w Berounie pod Pragą,

Daniel Majling – słowacki dramaturg, autor komiksów, opowiadań i adaptacji teatralnych, obecnie związany ze Słowackim Teatrem Narodowym,

Ferči Malík – słowacki kulturoznawca, organizator Bratysławskiego Festiwalu Książki BRaK prezentującego publikacje małych i średnich wydawnictw,

Magda Piekarska – dziennikarka kulturalna i recenzentka teatralna, wiele lat spędziła we wrocławskiej redakcji „Gazety Wyborczej”, obecnie m.in. w Radiu Wrocław Kultura.

Janusz Rudnicki – pisarz i felietonista, mieszkał w Niemczech, Pradze i Luksemburgu, współpracownik „Gazety Wyborczej” i TVN 24 (program „Xięgarnia”),

Anna Wanik – filozofka, tłumaczka literatury czeskiej, prezeska Fundacji Kukatko, promującej polsko-czeską współpracę kulturalną,

oraz (online) Zsófia Bán – węgierska prozaiczka i eseistka, profesorka na wydziale amerykanistyki Uniwersytetu Loránda Eötvösa w Budapeszcie.

Rozmowę poprowadzi Tomasz Grabiński.

• • •

Streams of reality | debate


  • 8.10.2020, 19:00
  • Pan Tadeusz Museum, Popiół i Diament cinema
  • free tickets to be picked up at the museum ticket office
  • Live streaming: facebook.com/opowiadanie/live/

Should the artist be engaged in social and political life? What is artistic honesty? Should a book or theatrical performance be a political event? Is a festival an art institution? Is there such a thing as (self)censorship in literature and theatre in Poland, Czechia, Slovakia and Hungary? Should we re-learn the art of “reading between the lines” as it was in the communist era?

These are the topics for the discussion of our guests:

Lenka Kuhar Daňhelová – Czech writer and translator, organizer of the literary festival Stranou in Beroun

Daniel Majling – Slovak playwright, author of comic books, stories and theatrical adaptations, currently working in the Slovak National Theatre

Ferči Malík – graduate of cultural studies, director of the Bratislava international literary festival BRaK

Magda Piekarska – a journalist working in the field of culture, a theatre critic, for many years worked in „Gazeta Wyborcza”; currently working for Radio Wrocław Kultura and other media

Janusz Rudnicki – a prose writer and columnist, lived in Germany, Prage and Luxembourg, contributor to „Gazeta Wyborcza” and TVN24 („Xiegarnia” magazine)

Anna Wanik – a philosopher, translator of Czech literaturę, president of the Kukatko Foundation promoting Polish-Czech cultural cooperation

and (online) Zsófia Bán – Hungarian prose writer and essayist, Professor of American Studies at Eötvös Loránd University in Budapest

Hosted by Tomasz Grabiński.


 

 

Zsófia Bán


Urodziła się w 1957 roku w Rio de Janeiro, jest węgierską prozaiczką i eseistką, krytyczką i badaczką. Jej utwory publikowano w przekładach na kilkanaście języków, w tym niemiecki, angielski, hiszpański, portugalski, czeski i słoweński. Jej zbiór opowiadań „Nocna szkoła” (2007) ukazał się w 2019 roku w angielskim przekładzie Jima Tuckera w Stanach Zjednoczonych. Bán była nominowana do wielu nagród literackich za prozę, eseje i utwory krytyczne, między innymi do International Literature Award – HKW w 2014 za zbiór opowiadań „Als nur die Tiere lebten” (przekład na niemiecki – Terézia Mora), a ostatnio pierwsza książka autorki przeznaczona dla najmłodszych czytelników otrzymała tytuł Książki Roku 2020 na Węgrzech (jury dziecięcego). W latach 2015-2016 przebywała w Berlinie na rezydencji DAAD. Obecnie mieszka i pracuje w Budapeszcie, wykłada literaturę i studia wizualne na Uniwersytecie Eötvös Loránd, gdzie jest profesorem na wydziale amerykanistyki.

•••

Zsófia Bán is a Hungarian fiction and essay writer, critic and scholar. Her fiction has appeared in a number of foreign language translations, including German, English, Spanish, Portuguese, Czech, Slovenian and others. Her collection of stories “Night School: A Reader for Grownups” was published in the U.S. by Open Letter Books in 2019 (transl. By Jim Tucker). She has been the recipient of a number of prizes for fiction, essay writing and criticism. Among others, her book of stories “Als nur die Tiere lebten” (translated by Terézia Mora) was nominated for the International Literature Award –HKW in 2014, and most recently, her first children’s book was awarded the Best Children’s Book of the Year Prize 2020 in Hungary (Children’s Jury). Zsófia Bán was a writer-in-residence with the DAAD Artists-in-Berlin Program in 2015/16. She lives and works in Budapest where she is Associate Professor of American Studies at Eötvös Loránd University where she teaches literature and visual studies.

Lenka Kuhar Daňhelová


Urodzona w roku 1973 w Karniowie, miasteczku na polskiej granicy, poetka, prozaiczka, tłumaczka i malarka. Autorka książek o charakterze publicystycznym: „Nové Heřminovy – Neu Ebersdorf” (2003) i „Jak žít s povodněmi” (2005), powieści „Cizinci” (2004), zbiorów wierszy: „Neuvršćeno” / „Nezařazeno”, (edycja dwujęzyczna, serbsko-czeska, wydana w Belgradzie, w 2009),  „Pozdrav ze Sudet” (2010), „Její bolest” (2012) i „Hořem” (2014). Przełożyła na czeski „Widnokrąg” i „Traktat o łuskaniu fasoli” Wiesława Myśliwskiego oraz utwory Franciszka Kameckiego, Ryszarda Krynickiego, Genowefy Jakubowskiej-Fijałkowskiej, Wojciecha Orlińskiego, Idy Fink, Franciszka Nastulczyka,  Mikołaja Łozińskiego, Zofii Staniszewskiej, Wojciecha Tochmana, a także obszerną rozprawę o alchemii Rafała Prinkego. Przekłada również ze słoweńskiego, włoskiego i francuskiego. Wspólnie z mężem, Słoweńcem Petrem Kuharem, wydała w Pradze dwujęzyczną antologię współczesnej poezji słoweńskiej „Padesáti hlasy hovořím / S petdesetimi glasovi govorim” (2013). Oboje organizują doroczny międzynarodowy festiwal literacki „Stranou – evropští básníci naživo” w miejscu swojego zamieszkania – Berounie opodal Pragi.

• • •

Lenka Kuhar Daňhelová (b. 1973, Krnov) is a poet, prose writer, artist, translator, and organiser of cultural events and projects. To date she has published four collections of poetry and one novel; including her translations she has published twenty-two books. She has worked as an interpreter and translator from Polish, Italian, and French. Since 2004 she has been collaborating with the literary magazine Pobocza; from 2005–2010 she was its Czech editor. In addition to editing the magazine she also translated Polish, Slovenian, French, Italian, and Slovak poetry into Czech. She was the culture editor for the magazine Navýchod.

In addition to two documentary books – Nové Heřminovy  Neu Ebersdorf (2003), Jak žít s povodněmi – she has also published a novel, Cizinci, a bilingual Czech-Serbian collection of poetry Neuvršćeno /NezařazenoPozdrav ze SudetJejí bolest and Hořem. Her books include her translations of poetry collections by Franciszek Kamecki, Ryszard Krynicki, Genowefa Jakubowska-Fijałkowska, a novel by Wiesław Myśliwski, stories by Ida Fink, the autobiographical Kieślowski on Kieślowski , a collection of works by Josip Osti, a selection of poetry by Franciszek Nastulczyk and a bilingual Slovenian-Czech anthology of contemporary Slovenian poetry, Padesáti hlasy hovořím / S petdesetimi glasovi govorim, which she collected and translated together with Peter Kuhar (I Speak in Fifty Voices, 2013).

She lives in Beroun near Prague, where she regularly runs an international literary festival with her husband Peter Kuhar – Stranou/Aside: European Poets Live.

Tomasz Grabiński


Urodzony w roku 1974. Absolwent filologii słowackiej na Uniwersytecie Jagiellońskim, tłumacz z jęz. słowackiego i jęz. czeskiego, menedżer kultury. W latach 2009-2014 był wicedyrektorem Instytutu Polskiego w Bratysławie i II sekretarzem Ambasady RP na Słowacji. Obecnie pracuje jako bibliotekarz w Miejskiej Bibliotece Publicznej we Wrocławiu. W 2014 roku został laureatem Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus za przekład powieści słowackiego autora Pavla Rankova „Zdarzyło się pierwszego września (albo kiedy indziej)”.

• • •

Tomasz Grabiński. Born in 1974. Slovak philology graduate at the Jagiellonian University; translator from Slovak and Czech, cultural manager. From 2009 to 2014 he was a deputy director of the Polish Institute in Bratislava and second secretary of the Polish Embassy in Slovakia. Currently working as a librarian in the Wroclaw City Library. In 2014 awarded with Angelus Central European Literary Award for the translation of a novel by Slovak author, Pavol Rankov “It Happened on September the First (or Whenever)”.

Daniel Majling


Urodzony w roku 1980. Studiował dramaturgię teatru na Wyższej Szkole Sztuk Scenicznych w Bratysławie. Po ukończeniu studiów przez dziesięć lat pracował w Teatrze im. Andreja Bagara. Od 2014 roku jest dramaturgiem Słowackiego Teatru Narodowego w Bratysławie. Napisał lub był współautorem niemal dwudziestu adaptacji klasycznych powieści dla wielu teatrów w Słowacji i Czechach. Jego adaptacja „Acid House” Irvine’a Welsha otrzymała nagrodę Alfréda Radoka za najlepszą czeską sztukę, a sam Irvine Welsh uznał ją za jedną z trzech najlepszych adaptacji (kinowych, teatralnych i telewizyjnych) swojej twórczości w historii. Inną ważną adaptacją Majlinga były „Łagodne” na podstawie prozy Jonathana Littela – otrzymały Nagrodę DOSKY za najlepszą sztukę słowacką. Majling opublikował również dwa komiksy – „Rudo” i „Zona”. „Rudo” wyróżniono Nagrodą Muriel za najlepszy komiks zagraniczny opublikowany w Czechach w 2015 roku. Zbiór opowiadań „Ruzka klazika” (2017) nominowano do trzech słowackich literackich, w tym najbardziej prestiżowej Anasoft Litera, otrzymał on również Nagrodę Czytelników Anasoft Litera i Nagrodę Rene, corocznie wręczaną przez uczniów liceów.

• • •

Daniel Majling (born 1980) studied theater dramaturgy at the Academy of Music and Performed Arts in Bratislava. After graduating, he spent ten years in Andrej Bagar Theatre in Nitra as dramaturg. Since 2014 he is dramaturg of the Slovak National Theater in Bratislava.

He wrote and co-wrote almost twenty adaptations of classical novels for several theaters in Slovakia and  Czechia . His stage adaption of Acid House by Irvine Welsh received  The Alfred Radok Award for the Best Play in Czechia and Irvine Welsh considered  it to be one of the three best movie, theater or tv adaptations of his work at all. Another notable adaptation written by Majling was his adaption of The Kindly Ones by Jonathan Littel, which received The DOSKY Award for the Best Play in Slovakia.

Majling published also two comic books – Rudo and Zona. Rudo received the Muriel Award  for The Best Foreign Comic published in Czech republic in 2015. His short stories book Ruzka klazika (2017) was shortlisted for three Slovak literature awards including the most prestigious Anasoft Litera Award and won the Anasoft Litera Readers Choice Award and The Rene Award for the Best Book, prize awarded  annually by high school students.

František Malík


Studied Cultural studies in Comenius University in Bratislava. In 2014 established international book festival BRaK held place in Bratislava and next year start eponymic publishing house focusing on many genre such as comics, picture book, prose and poetry. During the year he is organizing many cultural events – such as Slovak and Czech poetry competition, Cez prah – festival on the flats, literary dramaturgy in festival Pohoda.  In 2017 co-founded cultural magazine Kapital. Living in Bratislava with his wife and daughter.

• • •

František Malík. Studiował kulturoznawstwo na Uniwersytecie Komeńskiego w Bratysławie. W 2014 roku założył odbywający się w tym samym mieście międzynarodowy festiwal literacki BRaK, zaś rok później niezależne wydawnictwo publikujące różnorodne gatunki – komiksy, picture booki, prozę i poezję. W ciągu roku organizuje wydarzenia kulturalne, na przykład konkurs poezji czeskiej i słowackiej, festiwal Cez Prah, festiwal Pohoda. W 2017 roku był współzałożycielem magazynu kulturalnego Kapital. Mieszka w Bratysławie z żoną i córką.

Magda Piekarska


Publicystka, recenzentka teatralna. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim. Przez lata związana z wrocławskimi dziennikami – „Słowem Polskim”, „Gazetą Wrocławską” i „Gazetą Wyborczą”, na łamach których ze zmiennym sukcesem użerała się z decydentami o jakość wrocławskiej kultury. Kiedy podziękowano jej za dalszą współpracę, nie załamała się, tylko zaczęła szukać wyzwań gdzie indziej. Dziś, poza tym że pisze nie tylko o kulturze dla Wysokich Obcasów Extra i Women’s Health, oraz wyłącznie o teatrze dla portalu teatralny.pl, Didaskaliów, Dialogu i Teatru, potrafi oporządzić stado trzydziestu paru koni, wyremontować (z pomocą przyjaciół) stary dom i narąbać drew. Najprawdziwszą siekierą!

• • •

Magda Piekarska. A journalist and theatre critic. Graduate of the Polish philology at the Wroclaw University. For many years she worked for Wroclaw-based press – “Słowo Polskie”, “Gazeta Wrocławska” and “Gazeta Wyborcza”, where for many years she fought for the quality of local culture. When she was gotten rid of, she did not surrender, only started looking for other challenges. Today, except for writing about culture for “Wysokie Obcasy Extra” and “Women’s Health” magazines, and about theatre for teatralny.pl, “Didaskalia”, “Dialog” and “Teatr”, she is also able to groom horses, renovate (with a little help from her friends) and old house and chop wood. With a real axe!

Janusz Rudnicki


Urodzony w Polsce (1956). Pisarz, felietonista. Internowany w stanie wojennym, do Niemiec wyjechał w roku 1983. Studiował na uniwersytecie w Hamburgu, potem pałętał się po Europie (Praga, Luksemburg). Obecnie przyssał się do Warszawy jak magnes do lodówki. Od paru lat związany z Gazetą Wyborczą i TVN24 (program literacki „Xięgarnia”).

Debiutował zbiorem opowiadań „Można żyć”, potem napisał między innymi „Mój Wehrmacht”, „Chodźcie idziemy”, „Śmierć czeskiego psa”, „Trzy razy tak” i „Życiorysta” (I i II i III).

Oprócz wydań książkowych w Niemczech, Czechach i Bułgarii opowiadania jego tłumaczone były na włoski, węgierski, rosyjski, angielski i, po jaką cholerę nie wiadomo, ale japoński też. Jedno z nich, „Cierpienia głupiego Augusta”, ukazało się w Best European Fiction 2012. Jest, między innymi, laureatem nagrody im. Lindego (2014).

• • •

Janusz Rudnicki. Born in Poland (1956). A prose writer and columnist. Interned during the martial law in Poland, left for Germany in 1983. He studied in Hamburg, then hung around Europe (Prague, Luxembourg). Currently stuck in Warsaw. For a few years he’s been cooperating with Gazeta Wyborcza and TVN24 station (“Xiegarnia” literary magazine). He debuted with a short story collection “It’s a living”, then published “My Wehrmacht”, “Come on, let’s go”, “The Death of a Czech Dog”, “Three Times Yes” and “The Biographer” (I, II, III). His works have been published in Germany, Czech and Bulgaria, and translated into Italian, Hungarian, Russian, English and Japanese. One of the stories “Sufferings of Dumb August” was included in the Best European Fiction 2012 anthology. In 2014 he was awarded the Linde Prize.

Anna Wanik


Bohemistka, tłumaczka. W 2014 roku założyła Fundację Kukatko, która popularyzuje czeską kulturę w Polsce. Studiowała filologię czeską i filozofię na Uniwersytecie Wrocławskim. Tłumaczy czeską prozę, teksty historyczne, użytkowe, jest też tłumaczką symultaniczną. Przetłumaczyła z czeskiego na polski między innymi zbiór opowiadań Marka Šindelki „Zostańcie z nami”, „Wittgenstein: Wiadomo, że” Ladislava Čumby (2019), dla młodzieży – „Transport poza wieczność” Františka Tichégo (2019).

• • •

Anna Wanik. A bohemist and translator. Studied Czech philology as well as philosophy at the University of Wroclaw. In 2014 she established Kukatko Foundation that popularizes Czech culture in Poland. She is a translator of Czech prose, historical and functional texts, she’s also a simultaneous translator. She translated, among others, the short story collection by Marek Šindelka, books by Ladislav Čumba and František Tichy.

Projekt„Influencing reality? Contemporary Visegrad literature in theatre of V4 countries” jest współfinansowany przez rządy Czech, Węgier, Polski i Słowacji w ramach Grantów Wyszehradzkich Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego. Misją funduszu jest promowanie pomysłów na zrównoważoną współpracę regionalną w Europie Środkowej.

• • •

The project “Influencing reality? Contemporary Visegrad literature in theatre of V4 countries” is co-financed by the Governments of Czechia, Hungary, Poland and Slovakia through Visegrad Grants from International Visegrad Fund. The mission of the fund is to advance ideas for sustain able regional cooperation in Central Europe.