W dwóch językach polskich

spektakle

  • 4.10.2020, godz. 18.00
  • Sala Teatru Laboratorium
  • Spektakl dostępny będzie online na Facebooku Festiwalu.
  • Na wszystkie wydarzenia festiwalowe odbywające się na żywo obowiązują zapisy.

W DWÓCH J. POLSKICH | ZAPISY


1817 – ksiądz Jakub Falkowski zakłada w Warszawie Instytut Głuchoniemych i Ociemniałych.

1944 – w godzinę „W” pluton sformowany przez wychowanków ośrodka stawia się na rozkaz uzbrojony w kilka granatów. Głusi powstańcy biorą udział w zdobyciu Soldatenheim i budynku YMCA, walczą na Hożej, Wspólnej i Mokotowskiej.

1948 – w uchwalonej przez ONZ Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka pojawia się zapis zabraniający dyskryminacji ze względu na język.

2020 – kampanię prezydencką przerywa pandemia koronawirusa. Głusi pozbawieni dostępu do informacji, od których może zależeć ich zdrowie i życie, upominają się o swoje prawa. Protestują, nagrywając vlogi oraz pisząc listy do polityków, instytucji publicznych i mediów. Do wielu słyszących Polaków po raz pierwszy dociera krzyk głuchych rodaków, którzy mają dość.

Spektakl „W dwóch językach polskich” to opowieść-podróż przez współczesną Polskę – strefę wolną od Polskiego Języka Migowego, strefę wolną od tłumaczy, wreszcie strefę wolną od Głuchych. Naszymi przewodnikami po „świecie ciszy” okaże się czwórka bohaterów, którym będziemy towarzyszyć podczas dorastania, pierwszych spotkań ze światem zewnętrznym, poszukiwania własnej tożsamości i kultury. Na widowni spotkają się widzowie Głusi i słyszący, współobywatele, którzy od lat rozmawiają w dwóch językach polskich – zbyt rzadko ze sobą.

Projekt zrealizowaliśmy metodą verbatimu – dosłownego zapisu rzeczywistości. Punktem wyjścia stały się rozmowy ze społecznością Głuchych, ich historie, wspomnienia i przeżycia. Zadaniem twórców było wierne przedstawienie ich na scenie, bez dopisania ani jednego słowa/znaku. Tym razem podczas wywiadów z bohaterami dyktafon zastąpiła kamera, a wszyscy aktorzy stworzyli swoje role zarówno w polskim fonicznym, jak i w Polskim Języku Migowym. Charakterystyczny dla metody verbatimu proces budowania roli w oparciu o indywidualny, często potoczny język bohatera, stał się więc unikatowym działaniem odkrywania fizyczności i zderzeniem ze „słowem”, które nie brzmi, lecz istnieje w przestrzeni.


scenariusz i reżyseria: Grzegorz Grecas
współpraca reżyserska/ruch sceniczny: Małgorzata Rostkowska
występują: Karolina Brzęk, Małgorzata Rostkowska, Tomasz Lipka, Krzysztof Satała
tłumaczenie podczas spektaklu: Iza Janas
współpraca tłumaczeniowa: Elżbieta Resler
konsultacja scenograficzna: Alex Aleksiejczuk
produkcja: Piotr Melchior Torchała

Międzynarodowy Festiwal OPOWIADANIA
Teatr na faktach / Instytut im. Jerzego Grotowskiego
Projekt realizowany w ramach stypendium artystycznego Prezydenta Wrocławia.

 


Grzegorz Grecas

Urodzony w roku 1990. Reżyser, dramaturg, animator kultury. Absolwent reżyserii teatru lalek (PWST Wrocław). Współzałożyciel Teatru Układ Formalny. W latach 2013–2015 asystent reżysera Pawła Passiniego m.in. przy spektaklach „Morrison/Śmiercisyn”, „Dziady” czy „Dziady – Twierdza Brześć”. Dwukrotny Laureat Konkursu im. Jana Dormana organizowanego przez Instytut Teatralny im. Z. Raszewskiego w Warszawie. W ramach pierwszej edycji projektu wyreżyserował spektakle „#enterorestes” (Nettheatre, Centrum Kultury w Lublinie). Spektakl „Matka Courage krzyczy” (pierwsza premiera Układu Formalnego) została nagrodzona Tukanem OFF 37. Przeglądu Piosenki Aktorskiej. W sezonie artystycznym 2017/2018 przygotował w Układzie trzy premiery – „Wszyscy=bogowie we krwi”, „Piotrusia Pana?”, „Traktat o Androidach: God hates Poland” (współreżyseria z A. Nasierowską). W kolejnym sezonie przygotował w tym samym teatrze spektakl „#[+#@!? (słowo na G)”, który powstał w ramach II Edycji Konkursu Jana Dormana i został zakwalifikowany do 24. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. Realizacja ta była również uznana za jeden z najlepszych spektakli offowych sezonu w ramach plebiscytu miesięcznika „Teatr”. Nominowany do „Warto” – nagrody kulturalnej „Gazety Wyborczej Wrocław”. W ostatnim sezonie artystycznym zrealizował spektakl „Zaginiony Świat” w Teatrze Maska w Rzeszowie. Od 2019 współtwórca projektu Migawki, w którym lokalne opowieści opowiadane i inscenizowane są w dwóch językach polskich – mówionym i Polskim Językiem Migowym.


Karolina Brzęk

Tancerka, performerka. Absolwentka Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych na Uniwersytecie Wrocławskim, ukończyła specjalizację Taniec Współczesny w Państwowym Pomaturalnym Studium Kształcenia Animatorów Kultury w Kaliszu. W latach 2013–2019 związana z Instytutem im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu jako uczestniczka programu badawczego BodyConstitution oraz asystentka w laboratorium treningu fizycznego aktora – Studio Kokyu. Brała udział i współtworzyła projekty z zakresu performansu, teatru edukacyjnego, teatru fizycznego i tańca współczesnego m. in.: „Migawki z Wrocławia” (reż. Grzegorz Grecas, dramaturgia ruchu Małgorzata Rostkowska, premiera 2019); „Performans międzygatunkowy” (autorstwa Aleksandry Osowicz, premiera 2019); „MAPA” (reż. i muz. Magda Pasierska, 2018/2019); „OR ID” (Teatr Tańca i Ruchu „Rozbark” z Bytomia, reż. i chor. Anna Piotrowska, premiera 2017); „Witaj w moim domu. Medytacja o kobiecie z wydm” (produkcja Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu, reż. Przemysław Błaszczak, dramaturgia Anna Duda, premiera 2016); „Siłaczka” (instalacja performatywna, reż. Anna Duda, art obiekty Sybilla Skałuba, muz. Piotr Ceglarek, premiera 2019). W pracy scenicznej korzysta z doświadczeń wyniesionych ze świata teatru fizycznego, tańca współczesnego, sztuk walki oraz teorii i praktyki performansu. Prywatnie miłośniczka teatru.


Tomasz Lipka

Aktor, animator kultury, aktor dubbingowy. Absolwent Europejskiego Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”. Współzałożyciel Teatru Trio. W latach 2012–2020 związany z Teatrem na Ostrowie, 2015–2017 z Wrocławskim Teatrem Młodych, 2016–2019 aktor Europejskiego Ośrodka Praktyk Teatralnych „Gardzienice”. Grał m.in. w spektaklach: „Wesele – Wyspiański – Malczewski – Konieczny”, „Ifigenia w T…”; „Oratorium Pytyjskie” (reż. Włodzimierz Staniewski), „Tytus, Romek i a’Tomek – Misja Uczłowieczanie” (reż. Grzegorz Grecas); „Sklepy Cynamonowe” (reż. Iga Załęczna); „Podkowa Szczęścia” (reż. Andrzej Mandziuk); „Żale Matki Bożej Bolesnej” (reż. Szczepan Szczykno), „3xW” (reż. Jolanta Wesołowska). Jako aktor dubbingowy/lektor: „Meyerhold – konstruowanie człowieka” (Centrum Sztuki Wro), ogólnopolski projekt „Budka Nietelefoniczna”. Był też współtwórcą wystawy w MWW „Było/Jest/Będzie”. W latach 2018–2019 wraz z Aleksandrą Porowską wyreżyserował film „LifeApp”.


Krzysztof Satała

Aktor freelancer. Można go spotkać na scenach Warszawy, Wrocławia, Zabrza oraz w PKP Intercity. Ukończył PWST we Wrocławiu na Wydziale Aktorskim.


Małgorzata Rostkowska

Migająca choreografka, pedagożka tańca współczesnego, performerka. Absolwentka Akademii Muzycznej w Łodzi. Zajmuje się ruchem scenicznym oraz językiem migowym w teatrze. Od 2016 roku uczy się Polskiego Języka Migowego. Instruktor w projektach Lato w teatrze, Erasmus + i innych; od kilkunastu lat prowadzi zajęcia taneczne i teatralne dla wszystkich grup wiekowych. Współautorka spektakli dla osób słyszących i Głuchych, takich jak „Matka Courage krzyczy”, „Piotruś Pan?”, „Czerwony Kapturek później”, w których Polski Język Migowy był bazą ruchu scenicznego. Pomysłodawczyni Projektu Migawki, który łączy świat ciszy i dźwięku w opowieściach (do tej pory w odsłonach w ramach programów: Kultura w sieci, Dotknij Teatru, Bardzo Młoda Kultura). Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, stypendium przyznane na rozwój własnej metody pracy z językiem migowym na scenie.